Электрондық кестеде деректер базасын құру
Нағыз ДББЖ-ны (Access, MySQL) күтпей-ақ, кестелік деректер базасын таныс құралда — Excel немесе Google Sheets-те құруға болады. Ережелерін сақтасаң, электрондық кесте толыққанды қарапайым ДБ болады.
Анықтама
Электрондық кестедегі деректер базасы — әр бағаны бір өріс, әр жолы бір жазба болатын, бірінші жолында өріс атаулары (тақырып жолы) орналасқан үздіксіз кесте.
Кесте-ДБ құру ережелері:
| Ереже | Себебі |
| 1. Бірінші жол — өріс атаулары | Сұрыптау мен сүзгі тақырыпты автоматты таниды |
| 2. Әр бағанда бір типті дерек | «Жылы» бағанында тек сандар — есептеу дұрыс жүреді |
| 3. Бос жол/баған қалдырмау | Бос жол кестені «екіге бөліп» жібереді |
| 4. Әр жазбаға бірегей ID | Кілттік өріс — қайталанбайтын нөмір |
| 5. Бір ұяшық — бір мән | «Аты, сыныбы, жылы» деп бір ұяшыққа үйме — өңдеу мүмкін болмайды |
Анықтама
Деректерді тексеру (Data validation) — ұяшыққа енгізуге болатын мәндерді шектеу құралы: тізімнен таңдау (9А/9Б/9В), сан аралығы (1-ден 5-ке дейін), күн форматы. Қате енгізуден қорғайды.
Анықтама
Тақырып жолын бекіту (Freeze) — жүздеген жазбаны айналдырғанда өріс атаулары әрқашан көрініп тұруы үшін бірінші жолды экранға «қадап» қою: Көрініс → Аймақтарды бекіту.
Пайдалы қосымша құралдар: COUNTA — жазбалар санын есептеу; шартты форматтау — қайталанған ID-ларды қызылмен бояу; «Кесте ретінде пішімдеу» (Format as Table) — автосүзгі мен зебра-жолақтарды бір басумен қосу.
Деңгей: Оңай Құрылымдағы қате
Берілді: Оқушы кестесінде «Аты-жөні» бағанына «Аружан С., 9А, 2011» деп бәрін бір ұяшыққа жазған.
Табу керек: Қандай ереже бұзылған және не істеу керек?
Шешуі:
«Бір ұяшық — бір мән» ережесі бұзылған: енді сынып бойынша сүзгілеу де, жыл бойынша сұрыптау да жұмыс істемейді. Деректі үш өріске бөлу керек: «Аты-жөні», «Сынып», «Туған жылы».
Жауабы: Бір ұяшыққа бір ғана мән; құрама деректі бөлек өрістерге бөлу керек.
Деңгей: Орта Қатені болдырмау
Берілді: «Сынып» бағанына біреу «9а», біреу «9-А», біреу «9 A» (латын) деп жазады — сүзгі үш бөлек топ көрсетеді.
Табу керек: Мұны қалай болдырмауға болады?
Шешуі:
Деректерді тексеру (Data validation) арқылы «Сынып» бағанына дайын тізім қою: 9А / 9Б / 9В. Енді қолмен теру жоқ — тек тізімнен таңдау, жазылу біркелкі.
Жауабы: Data validation → тізімнен таңдау. Біркелкі деректер — жұмыс істейтін сүзгінің кепілі.