Заманауи кибер қауіп-қатер

Статистика
2019 жылы ESET сауалнамасы бойынша қазақстандық компаниялардың 93%-ы сыртқы, 87%-ы ішкі кибер қауіп-қатермен кездескен.

Қауіп түрі	Кездесу үлесі (ҚР бизнесі)
Спам	79%
Зиянды программалық жабдықтамалар	66%
Фишинг	25%
Шифраторлар	18%
Корпоративті шпионаж	13%
DDoS-шабуылдар	11%
Мақсатты шабуылдар	10%

Қауіп-қатердің басты көздері: әлеуметтік желілер (1-орын) және флэш-жады арқылы шабуыл.

Кейс
«Нигерия хаттары» («Алаяқтық 419») — хат иесі банк қызметкері/адвокат/шенеунік болып, иесіз қалған үлкен қаражатты бөлісуді ұсынады, орнына жеке деректер немесе «рәсімдеу төлемі» сұрайды. 20 жылдан астам уақыт бойы e-mail-ден әлеуметтік желілер мен мессенджерлерге бейімделген.

Кейс
Twitter, 15 шілде 2020 — зиянкестер 300-ден астам аккаунтты (Илон Маск, Джефф Безос, Барак Обама, Билл Гейтс, Apple, Uber) бұзып, «биткоин жіберсең — екі есе қайтарамын, 30 минут» деген «сиқырлы әмиян» твитін таратты.

DM-алаяқтық схемасы: көп аккаунтқа жазылу → өзара жазылым → жеке хабарлама мүмкіндігі → құрбанның тілінде хат → сенімді адамның суретімен аватар → «коммерциялық ұсыныс».

№	Алаяқтық хаттың белгісі
1	Бейтаныс адамның кенеттен ұсынысы
2	Өте үлкен ақша сомасы
3	Беделді ұйымның атын жамылу
4	Асығыстыққа итермелеу
5	Құпия сақтауды талап ету
6	Жеке деректерді сұрау
7	Жалпылама қаратпа сөз
8	Пайыздап бөлісу уәдесі
9	Күмәнді байланыс арналары