Тізімді өңдеу алгоритмдері

Тізімді өңдеудің классикалық алгоритмдері — қосынды, орташа, ең үлкен/ең кіші элемент, шартпен санау. Оларды екі жолмен шешуге болады: циклмен (алгоритмді түсіну үшін) және кірістірілген функциялармен (жылдам жазу үшін).

Анықтама
Кірістірілген функциялар: sum(a) — қосынды, min(a) — ең кіші, max(a) — ең үлкен, len(a) — саны. Орташа = sum(a) / len(a).
a = [4, 7, 1, 9, 3]
print(sum(a))            # 24
print(max(a))            # 9
print(min(a))            # 1
print(sum(a) / len(a))   # 4.8 — орташа
Анықтама
Жинақтауыш алгоритмі — қосындыны циклмен есептеу: жинақтауыш айнымалы 0-ден басталып, әр элемент оған қосылады: s = 0; for x in a: s += x.
# Қосынды циклмен
s = 0
for x in a:
    s += x

# Шартпен санау: оң сандар нешеу?
k = 0
for x in a:
    if x > 0:
        k += 1
Анықтама
Максимум іздеу алгоритмі: ең үлкен деп алдымен бірінші элементті аламыз, сосын әр элементті онымен салыстырып, үлкенін кездестірсек — жаңартамыз.
m = a[0]
for x in a:
    if x > m:
        m = x
print(m)   # ең үлкен элемент
Анықтама
Шартпен сүзгілеу — шартқа сай элементтерден ЖАҢА тізім құру: zhana = []; for x in a: if шарт: zhana.append(x). Бұл — Excel сүзгісінің кодтағы бейнесі.
Деңгей: Оңай

Орташа баға

Берілді: bagalar = [5, 4, 5, 3, 5]
Табу керек: Орташа баға.
Шешуі:
sum(bagalar) = 22, len(bagalar) = 5. Орташа: 22 / 5 = 4.4.
Жауабы: 4.4.
Деңгей: Орта

Шартпен санау

Берілді: t = [-5, 12, 0, -3, 8, 21] — күндізгі температуралар.
Табу керек: Жылы күндер (t > 0) саны.
Шешуі:
k = 0; әр x үшін x > 0 болса k += 1. Оң сандар: 12, 8, 21 → k = 3.
Жауабы: 3 жылы күн. (0 — оң сан емес!)
Деңгей: Қиын

Максимумның индексі

Берілді: a = [4, 9, 2, 9, 1]
Табу керек: Ең үлкен элементтің БІРІНШІ индексі.
Шешуі:
max(a) = 9; a.index(9) = 1 — index әрқашан бірінші кездесуді табады (3-индекстегі екінші 9 емес).
Жауабы: a.index(max(a)) = 1.