Тізім әдістері

Анықтама
Тізім әдісі — тізімге нүкте арқылы қолданылатын дайын әрекет: тізім.әдіс(аргумент). Әдістер тізімді толықтырады, өшіреді, реттейді, іздейді.
ӘдісҚызметіМысал
append(x)x-ті СОҢЫНА қосадыa.append(7)
insert(i, x)x-ті i индексіне кірістіредіa.insert(0, 5)
remove(x)x мәнінің БІРІНШІ кездесуін өшіредіa.remove(3)
pop(i)i индекстегі элементті өшіріп, ҚАЙТАРАДЫ (индекссіз — соңғыны)a.pop()
sort()Өсу ретімен сұрыптайдыa.sort()
sort(reverse=True)Кему ретімен сұрыптайдыa.sort(reverse=True)
reverse()Ретін керісінше аударадыa.reverse()
count(x)x неше рет кездесетінін санайдыa.count(5)
index(x)x-тің бірінші индексін табадыa.index(30)
clear()Тізімді толық тазартадыa.clear()
Анықтама
in операторы — элементтің тізімде бар-жоғын тексереді: 5 in a → True/False. Шартпен бірге қолданылады: if x in a: 
a = [3, 1, 4, 1, 5]
a.append(9)        # [3, 1, 4, 1, 5, 9]
a.remove(1)        # [3, 4, 1, 5, 9] — бірінші 1 өшті
a.sort()           # [1, 3, 4, 5, 9]
print(a.count(1))  # 1
print(4 in a)      # True
Анықтама
append пен insert айырмасы: append әрқашан соңына, insert — көрсетілген орынға. remove мен pop айырмасы: remove МӘН бойынша өшіреді, pop — ИНДЕКС бойынша өшіріп, мәнді қайтарады.
Деңгей: Оңай

append тізбегі

Берілді: a = []; кейін a.append(1), a.append(2), a.append(3) орындалды.
Табу керек: Тізімнің соңғы күйі.
Шешуі:
Әр append соңына қосады: [] → [1] → [1, 2] → [1, 2, 3].
Жауабы: [1, 2, 3].
Деңгей: Орта

remove және pop

Берілді: a = [5, 2, 5, 8]; a.remove(5) және x = a.pop() орындалды.
Табу керек: Тізімнің соңғы күйі және x мәні.
Шешуі:
remove(5) БІРІНШІ 5-ті өшіреді: [2, 5, 8]. pop() соңғысын өшіріп, қайтарады: x = 8, тізім [2, 5].
Жауабы: a = [2, 5], x = 8.
Деңгей: Қиын

Аралас әдістер

Берілді: a = [4, 1, 3]; a.insert(1, 9); a.sort(reverse=True) орындалды.
Табу керек: Соңғы күйі.
Шешуі:
insert(1, 9): 1-индекске 9 кіреді → [4, 9, 1, 3]. sort(reverse=True): кему ретімен → [9, 4, 3, 1].
Жауабы: [9, 4, 3, 1].