Алгоритм — есепті шешуге бағытталған әрекеттер тізбегі. Жазудың төрт түрі: сөздік, графикалық (блок-сызба), псевдокод, программалық.
Үш кезең
Алгоритм әзірлеу: 1) Математикалық сипаттама — есепті формула түрінде жазу; 2) Кіріс/шығыс мәліметтерін анықтау — цикл параметрінің бастапқы, соңғы мәні мен қадамы; 3) Алгоритмді әзірлеу — сөздік сипаттама және блок-сызба.
Анықтама
Қайталау алгоритмі үш бөліктен тұрады: цикл дайындау (бастапқы/соңғы мән, қадам), цикл денесі (қайталанатын әрекеттер), қайталану шарты (параметр соңғы мәнге жеткенде тоқтату).
Есеп: n санының факториалын есептеу алгоритмі.
1-кезең: n! = F×i формуласы. 2-кезең: i бастапқы 1, соңғы n, қадам 1; F бастапқы мәні — 1 (0 ЕМЕС!). 3-кезең: F:=F×i, i:=i+1, i≤n болғанша қайтала.
Жауабы: n=5 → F=120.
Ескерту
Қосынды есептегенде бастапқы мән — 0 (S=0), КӨБЕЙТІНДІ есептегенде бастапқы мән — 1 (F=1). Шатастырсаң, F=0-ден бастасаң ЕШҚАШАН дұрыс факториал шықпайды.
Толық мысал: x=1-ден 10-ға дейін y=x²+3x−4 мәндерін шығару және қосындысын табу.
s = 0
for x in range(1, 11):
y = x*x + 3*x - 4
print('x=', x, 'y=', y)
s = s + y
print('қосынды=', s) Жауабы: x=1→y=0, x=10→y=126; жалпы қосынды s=510.
Программаны ұйымдастырудың үш әдісі: құрылымдалған (қарапайым, оқуға жеңіл), процедуралық (функцияларға бөлу), модульдік (тәуелсіз бөліктерге бөлу).