Ақпараттық қауіпсіздіктің үш жайы: қолжетімділік (кедергісіз қол жеткізу), тұтастық (бұрмаланудан қорғау), құпиялылық (заңсыз оқудан қорғау).
Қатерлер екі түрге бөлінеді: техникалық (компьютерге бағытталған — вирус, ботнет, DDoS) және әлеуметтік (адамға бағытталған — фишинг, претекстинг).
| Түрі | Сипаттамасы |
|---|---|
| Вирус | Өздігінен көбейетін программа; файлдарға көрінбей енеді |
| Құрт | Пайдаланушының көмегінсіз құрылғыдан құрылғыға таралады |
| Трояндық программа | Пайдалы кейіппен зиянкестер енгізетін программа |
Ботнет — зақымдалған құрылғылар желісі. DoS-шабуыл — қызметті істен шығаруға арналған шабуыл. DDoS-шабуыл — көптеген компьютерден бір уақытта жасалатын шабуыл. Брандмауэр — желілік пакеттерді қадағалайтын қорғаныс кешені.
| Термин | Мәні |
|---|---|
| Фишинг | Жеке мәліметтерді ұрлауға бағытталған желілік алаяқтық |
| Спам | Қажет емес жарнамалық ақпаратты тарату |
| Кибербуллинг | Электрондық құралдар арқылы қорлау, қоқан-лоқы жасау |
| Троллинг | Ұрыс туғызу, мазақ ету мақсатындағы қарым-қатынас |
| Грифинг | Онлайн-ойында басқа ойыншыларды қудалау |
Интернет-алаяқтықтың кең тараған түрлері: «Лотерея жеңімпазы», «Сиқырлы әмиян», жалған жұмыс ұсынысы, жалған қайырымдылық акциялары. Ортақ белгі — алдымен АҚША немесе ДЕРЕКТЕР сұрайды.
Қорғану ережелері: құпиясөзді ешкімге айтпа, әр сайтқа бөлек құпиясөз қолдан; жеке ақпаратты (мекенжай, телефон) көрсетпе; антивирус пен спам-сүзгіні қосулы ұста; операциялық жүйе мен программаларды үнемі жаңарт.