Ақпаратты қорғау әдістері
Анықтама
Резервтік көшірме — маңызды деректің қосымша сақталған нұсқасы. USB-диск, интернет-сервис немесе бұлттық қызмет (Google Диск, OneDrive) арқылы жасалады.
Анықтама
Шифрлеу — рұқсаты жоқ адамдардан ақпаратты қорғау үшін оны түрлендіру процесі. Қайтымды: кілт арқылы бастапқы мәтінге қайтаруға болады.
Анықтама
Криптография — ақпаратты шифрлеумен айналысатын ғылым. Криптоанализ — керісінше, шифрды кілтсіз «бұзуға» тырысады.
| Белгісі | Симметриялық | Асимметриялық |
|---|
| Кілт саны | Біреу | Екеу (ашық+жабық) |
| Мысалдар | DES, AES | RSA |
| Әлсіздігі | Кілт ұрланса, ашылады | Ашық кілт ұрланса да ашылмайды |
Анықтама
Электрондық цифрлық қолтаңба (ЭЦҚ) — құжаттың түпнұсқалығын растайтын, асимметриялық шифрлеуге негізделген электрондық қолтаңба.
Виженер шифры: кілт сөзінің әр әрпі бойынша алфавитте жылжыту арқылы шифрлейді (мыс. кілт sport, s=19-ге жылжыту).
Деңгей: Қиын Виженер шифры
Берілді: кілт сөзі sport, шифрленетін сөз — bank.
Табу керек: шифрланған сөз.
Шешуі:
s=19, p=16, o=15, r=18 жылжу мәндері: b+19=u, a+16=q, n+15=c, k+18=c.
Жауабы: bank → uqcc.